Baku
| Baku | |||
|
|||
| Państwo |  Azerbejdżan |
||
| Burmistrz | Hajibala Abutalybov | ||
| Powierzchnia | 260 km² | ||
| Położenie | 40° 23' N 49° 52' E |
||
| Wysokość | -28 m n.p.m. | ||
| Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość |
1,12mln[1] 7997 os./km² |
||
| Miasta partnerskie |  Al-Basra (Irak)
|
||
|
Położenie na mapie Azerbejdżanu
  Baku
|
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Baku (azer. Bakı, ros. Баку) – stolica i największe miasto Azerbejdżanu. Nazwa miasta pochodzi od perskiego Badkube oznaczającego "uderzenie wiatru" w związku z częstymi i silnymi wiatrami północno-zachodnimi nawiedzającymi ten obszar. Położone w południowej części Półwyspu Apszerońskiego, na zachodnim brzegu Morzem Kaspijskim (Zatoka Bakijska). Położone w pobliżu pól naftowych oraz rafinerii. Kiedyś pola naftowe znajdowały się na terenie miasta, do tej pory (2008 r.) zostało tam kilkanaście starych pomp. Pierwszym, który wydobył ropę z dna morskiego w Baku był inżynier Paweł Potocki, z pochodzenia Polak. Na bakijskiej ropie naftowej fortunę zdobył Alfred Nobel, wynalazca dynamitu i fundator powszechnie znanej Nagrody Nobla.
Liczba mieszkańców: 1,12 mln (2006), aglomeracja: 2,1 mln (2004).
W mieście znajduje się stacja kolejowa Baku. Bardzo dobrze jest rozwinięta komunikacja autobusowa – z Baku można dojechać do większości miast Azerbejdżanu i wielu rosyjskich.
Baku ubiegało się o organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2016 roku. Z tego powodu budowana jest nowa linia metra sięgająca do lotniska – 40 km od centrum miasta.
Spis treści |
[edytuj] Historia
- pierwsza wzmianka o osadzie na terenie dzisiejszego Baku pochodzi z II w.
- znane od V w.
- XII w. – stolica chanatu Szyrwanu
- XV-XVI w. – rezydencja władców z dynastii Szyrwanszachów
- 1509 – przyłączone do państwa perskiego (państwa Sefevidów)
- 1747 – odrębny chanat azerbejdżański
- 1806 – pod panowaniem Rosji
- 1859 – miasto gubernialne
- 1917 – rządy przejęła tu Rada Delegatów Robotniczych
- 1918 – powstanie bolszewickiej Komuny Bakijskiej
- 1918 – 1920 powstanie ADR (Niezależnej Demokratycznej Republiki Azerbejdżańskiej)
- 1920 – 1991 stolica Azerbejdżańskiej SRR
- 20 stycznia 1990 – krwawe wydarzenia "Qara Yanvar" (czyli "Czarny Styczeń")- masakra na tle politycznym azerskich demonstrantów, dokonana przez Armię Czerwoną w Baku (zginęło ok. 130 ludzi, wielu zostało rannych)
- 1991 – po rozpadzie ZSRR, stolica niezależnego Azerbejdżanu
[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne
- Iczeri-Szeher (azer. İçəri Şəhər) – twierdza z IX wieku
- Świątynia Czcicieli Ognia (azer. Atəşgah) w podbakijskiej miejscowości Surachany (azer. Suraxanı) – zrekonstruowana w XVII-XVIII wieku
- cerkiew ormiańska – XVIII wiek (zamknięta i niedostępna do zwiedzania od czasu wojny z Armenią)
- dworzec kolei elektrycznej „Sabunczyński” z 1928 roku
- Muzeum Miniaturowych Książek (azer. Miniatür Kitab Muzeyi)
- Muzeum Literatury (azer. Ədəbiyyət Muzeyi)
- Muzeum Historyczne w dawnej rezydencji Zeynalabdina Tagijewa, którą projektował polski architekt Józef Gosławski
- Muzeum Dywanów (azer. Xalça Muzeyi) – w Centrum Muzealnym
Wiele budynków zaprojektował Kazimierz Skórewicz.
- Aleja Szachidów - aleja-mauzoleum poległych bohaterów wojny z Armenią i zabitych przez Armię Radziecką w 1990 roku.
[edytuj] Słynni ludzie
- Ilham Alijew – prezydent Azerbejdżanu
- Garri Kasparow – szachista
- Tejmur Radżabow – szachista
- Mścisław Rostropowicz – wiolonczelista i dyrygent
- Richard Sorge – szpieg sowiecki
[edytuj] Ciekawostki
Część akcji (początek) Przedwiośnia Stefana Żeromskiego dzieje się w Baku.
[edytuj] Źródła
- Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Geografia I – ISBN 83-60563-07-6
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Geografia I – ISBN 83-60563-07-6
|
|||||||||||||